Autobusy, których już dawno nie ma
Ostatni taki jelcz zjechał z bydgoskiej zajezdni MZK w latach 80. Zamiast na złom - trafił do Paterka.
Trzeba dbać o te stare pojazdy. Ich właściciel - Artur Lemański - na brak roboty nie narzeka. (Adam Lewandowski)
Artur Lemański mieszkał w Bydgoszczy przy placu Weyssenhoffa, przez który przetaczały się codziennie dziesiątki autobusów miejskich. Stał w oknie i marzył, by kiedyś mieć taki własny autobus.
Na własny rachunek
Zanim marzenie mogło się spełnić, musiało minąć wiele lat. Najpierw zaczął jelcze zbierać pod auspicjami Bydgoskiego Towarzystwa Miłośników Bydgoszczy, gdzie powstała sekcja komunikacji. Nazbierał ich dziesięć. Ale TMMB nie miało środków na utworzenie muzeum starych samochodów. Stały więc wysłużone autobusy miejskie, przekazane bezpłatnie Towarzystwu, w zajezdni. Niszczały. Z czasem zajęli się nimi... złomiarze. Ogołocili z części miedzianych. Więc kiedy w roku 2004 zakupił gospodarstwo w Paterku koło Nakła, daleko od szosy, zaczął zbierać autobusy na własny rachunek.
Wie o nich wszystko
Pan Artur o autobusach może opowiadać z przejęciem godzinami. O jelczach wie wszystko. Konstrukcję tego pojazdu wymyślili w czeskiej fabryce Skody. Pokazali ten pojazd po raz pierwszy na targach w Lipsku. - To była skoda 706 RTO - opowiada Lemański. - Licencję kupiła fabryka w Jelczu. Pierwszy autobus jelcz-skoda wyjechał z fabryki w grudniu 1959 roku. Mam jelcza z tego roku, więc to jeden z pierwszych.
W gospodarstwie pana Artura stoi ich osiem. W tym zrujnowany miejski - z rozsuwanymi drzwiami, który jeździł jako wóz rentgenowski. Jest w fatalnym stanie. Trzeba wymienić blachy, pomalować, naprawić. Najmłodszy - M11 - zakończył swój żywot w MZK w roku 1988.
Popularny był "ogórek"
- Wszystkie modele miały swoje nazwy - opowiada pan Artur. - Ten z roku 1965 - 706 RTO - to popularny "ogórek". W Jelczu wyprodukowano również przegubowce dla komunikacji miejskiej i również własnej konstrukcje przyczepy. Te jelcze potrafiły zabrać do 100 i więcej osób. Niestety, jelcze skończyły się. Nie udoskonalano konstrukcji, w roku 1981 pojawiły się nowocześniejsze ikarusy, kupiono też nieudaną licencję Berlietta. Szkoda. Bo to naprawdę były bardzo dobre i wytrzymałe pojazdy komunikacji masowej.
Stoją. I co dalej?
Akumulator do jelcza kosztuje co najmniej 700 zł. Jedna opona jeszcze więcej. O częściach do starych pojazdów można tylko pomarzyć. Trzeba więc dorabiać, szukać na złomowiskach. Większość autobusów pana Artura jest na chodzie. Tylko odpalić, ruszyć i jechać. Jelcz na 100 km spala 30 litrów paliwa. Ale jeździć musi. Bo kiedy autobus stoi, śniedzieją części hamulców, silnika itp.
Latem nad Noteć
Autobusy z Paterka grały już w kilku filmach ("Fale", "Mistrz"). Widać je też niekiedy na imprezach organizowanych w powiecie, na zlocie starych pojazdów w Mogilnie.
- Marzy mi się, by utworzyć kiedyś muzeum starych autobusów - mówi Artur Lemański. - I żeby latem kursowały one turystycznie. Jak stary tramwaj w Bydgoszczy. To przecież kawał naszej historii motoryzacji, ciekawostka techniczna. Mamy piękną Noteć, kursujące na niej statki. I stare autobusy. Czy nie można powiązać obu środków komunikacji turystycznie? Nie wiem jeszcze jak to zrobić. Wiem tylko, że te jelcze trzeba zachować w pamięci...
GAZETA POMORSKA
"Zabytki" TMMB / Muzeum Komunikacji w Paterku
Moderator: spooney
- Marcin_558
- Posty: 1207
- Rejestracja: 2007-01-06, 17:45
- Lokalizacja: Bydgoszcz/Łochowo
- Kontakt:
"Zabytki" TMMB / Muzeum Komunikacji w Paterku
> MZK Bydgoszcz <> PKS Bydgoszcz <> FR Bus/STbus - Sobieszczański <> IREX Trans/Meteor Jaworzno <
A220, A127, A128, 858, 885, 437, 558 // 56 GLINKI BFM/56P PARK PRZEMYSŁOWY BIUROWIEC <-> BELMA //
62 BELMA/62L LISIA <-> GARBARY // 92 MUROWANIEC/ŁOCHOWO <-> BŁONIE // Komunikacja Powiatowa 2019
A220, A127, A128, 858, 885, 437, 558 // 56 GLINKI BFM/56P PARK PRZEMYSŁOWY BIUROWIEC <-> BELMA //
62 BELMA/62L LISIA <-> GARBARY // 92 MUROWANIEC/ŁOCHOWO <-> BŁONIE // Komunikacja Powiatowa 2019
- ikarusjelcz
- Posty: 84
- Rejestracja: 2007-01-27, 22:59
- Lokalizacja: Użytkownik
Re: Autobusy, których już dawno nie ma.
[ ciach ]
Łojezu, 30l to chyba nikogo nie zaszokuje bo nowe spalaja 40 i wiejec litrów :D
// mc_pele - nie musisz cytować całego artykułu, w takim temacie jak ten oczywiste jest że do niego się odnosisz
Łojezu, 30l to chyba nikogo nie zaszokuje bo nowe spalaja 40 i wiejec litrów :D
// mc_pele - nie musisz cytować całego artykułu, w takim temacie jak ten oczywiste jest że do niego się odnosisz
Ostatnio zmieniony 2007-02-13, 17:40 przez ikarusjelcz, łącznie zmieniany 1 raz.
-
- Posty: 754
- Rejestracja: 2007-07-27, 20:32
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Dziś odjechał na lawecie San stojący pod płotem na Inowrocławskiej. Ktoś wie co dalej z tym pojazdem?
Ostatnio zmieniony 2008-11-06, 11:02 przez ikarusiarz, łącznie zmieniany 1 raz.
- Krzysztof Juszczak
- Posty: 1567
- Rejestracja: 2007-02-03, 12:25
- Lokalizacja: Poznań
-
- Posty: 5528
- Rejestracja: 2007-01-06, 01:09
- Lokalizacja: Bydgoszcz
- Kontakt:
-
- Posty: 2888
- Rejestracja: 2007-01-06, 14:02
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Autobusy które były własnością TMMB zostały wpisane w inwentarz Muzeum Komunikacji w Paterku ![:)](./images/smilies/wesoly.gif)
W artykule jest więcej fotek pojazdów.
![:)](./images/smilies/wesoly.gif)
W artykule jest więcej fotek pojazdów.
Muzeum Komunikacyjne w Paterku.
Na terenie powiatu nakielskiego funkcjonuje prywatne Muzeum Komunikacyjne przy ul. Łąkowej 34A w Paterku, którego właścicielem jest Artur Lemański. Znajduje się tu największa kolekcja w Polsce Jelczy 706RTO, obecnie 12 sztuk. Ponadto można zobaczyć Autosana H9-35, trzy Jelcze M-11 w tym jeden ostatnio kursujący w MZK Bydgoszcz. Można zobaczyć Ikarusa 260 ( krótki ), który również wcześniej kursował w MZK Bydgoszcz. Ciekawymi eksponatami są dwa Ikarusy 160p i cztery Ikarusy 280 ( przegubowe ), w tym ostatni kursujący w MZK Bydgoszcz.
Z innych pojazdów znajdujących się w Muzeum Komunikacji w Paterku, można zobaczyć 2 holowniki i Jelcza PR110. W zbiorach znajdują się ponadto mundury, które nosili kierowcy, stare fotografie. Właściciel zainteresowany jest pozyskaniem innych pamiątek związanych z komunikacją w tym z komunikacją miejską. Mieszkańcy Nakła nad Notecią ostatnio mogli oglądać jeden z eksponatów, który wiózł gości na festyn z okazji otwarcia sezonu motocyklowego w ubiegłą sobotę. Właściciel ma plany co do funkcjonowania muzeum ale na przeszkodzie może stanąć brak środków finansowych, bowiem na dzień dzisiejszy wszystkie koszty ponosi osobiście.
http://www.kurier-nakielski.pl/?a=4664&id=6
![Obrazek](http://komunikacja.bydgoszcz.pl/wp-content/uploads/2013/01/1procent-anim.gif)
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Szkoda tych autobusów. Oprócz ogórków wszystkie to wraki. No może niebieski ikarus jest jeszcze do uratowania. Potrzeba wiele kasy...
Ostatnio zmieniony 2011-06-12, 14:25 przez Darek, łącznie zmieniany 1 raz.
80 lat komunikacji autobusowej w Bydgoszczy 1936-2016
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Te w miarę zdrowe blachy widoczne na fotce to tylko pozory, cała prawda kryje się pod blachami. Nie wspominam o sprawach technicznych. ;)Darek pisze:No może niebieski ikarus jest jeszcze do uratowania.
Jelcz M11 #2641 Volvo B10MA #2459
-
- Posty: 2888
- Rejestracja: 2007-01-06, 14:02
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Nie, nie, nie. Wszystko da się uratować, za odpowiednią kasę. ![:P](./images/smilies/jezyk.gif)
![:P](./images/smilies/jezyk.gif)
Ze względu na dobro Stowarzyszenia zawieszam swoją działalność w jego obrębie.
-Kontakt tylko telefoniczny, z forum jestem wylogowany.
-Kontakt tylko telefoniczny, z forum jestem wylogowany.
Re: "Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Ciekawe, co to był za eksponat?Mieszkańcy Nakła nad Notecią ostatnio mogli oglądać jeden z eksponatów, który wiózł gości na festyn z okazji otwarcia sezonu motocyklowego w ubiegłą sobotę.
-
- Posty: 5528
- Rejestracja: 2007-01-06, 01:09
- Lokalizacja: Bydgoszcz
- Kontakt:
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Wielkiego wyboru nie ma. Pewnie jeden z dwóch ogórków.
stare autobusy w TVN TURBO
W TVN Turbo był program w roli głównej z p Lemańskim. Pokazywano zabytki z KM Bydgoszcz. Oglądaliście?
stare autobusy w TVN TURBO
No to miał rzeczywiście co pokazać...
-
- Posty: 5528
- Rejestracja: 2007-01-06, 01:09
- Lokalizacja: Bydgoszcz
- Kontakt:
stare autobusy w TVN TURBO
Słyszałem sformułowanie, że wszystkie pojazdy są sprawne - wystarczy podłączyć akumulatory i wlać ON. ;)
Jelcz M11 #2641 Volvo B10MA #2459
stare autobusy w TVN TURBO
:OJakub Czarnecki pisze:Słyszałem sformułowanie, że wszystkie pojazdy są sprawne - wystarczy podłączyć akumulatory i wlać ON. ;)
-
- Członek Stowarzyszenia
- Posty: 410
- Rejestracja: 2007-10-06, 22:17
stare autobusy w TVN TURBO
Jelcza #3640 jakoś udało mu się odpalić do reportażu :D
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Odpalić a wyjechać...Mikolaj Mlicki pisze:jakoś udało mu się odpalić
![:chytry:](./images/smilies/chytry.gif)
Czar starych autobusów
Starego jelcza można sobie wynająć do ślubu, zrobić w nim sesję zdjęciową lub pojechać na zakładową majówkę.
Paterek, kilka kilometrów za Nakłem. Podjeżdżamy gruntową dróżką pod dom Artura Lemańskiego. Z daleka widać wielką drewnianą stodołę. Obok niej stoi kilka starych jelczy.
Gospodarz w szarym uniformie kierowcy autobusu PKS z przełomu lat 70. i 80. zaprasza na podwórko. Lubi mundury. Na co dzień jest policjantem w Bydgoszczy.
- Jedni zbierają znaczki, inni pocztówki, a ja stare autobusy - śmieje się, pokazując nam swoją nietypową kolekcję.
Ma zresztą nie tylko autobusy. Pod pachą trzyma charakterystyczną teczkę z biletami, które za komuny pasażerowie kupowali u kierowcy.
- W domu mam jeszcze pojedyncze bilety z różnych czasów, kasowniki, a nawet firanki autobusowe - chwali się.
Największe wrażenie robią jednak autobusy. Ma ich dziewięć i jedną przyczepę.
- Dostaję je za darmo albo po cenie złomu. Przedsiębiorstwa przewozowe oddają je chętnie, bo nie mają, co z nimi zrobić. Często zajmują im tylko miejsce na placach albo w magazynach - mówi Lemański.
Każdy pojazd ma swoją historię.
Jelcz 043 z 1985 r., niebieski z napisem PKS Nakło po bokach nigdy nie jeździł po Nakle.
- Kupiłem go w Kozienicach za grosze. A że jestem związany emocjonalnie z Nakłem, a nie z Kozienicami, to dałem temu wyraz. Taki przejaw lokalnego patriotyzmu - tłumaczy.
Granatowy, identyczny model, ale mocno zrujnowany, przywiózł sobie z Rybnika, pomarańczowo-biały z Białegostoku. Oba czekają w kolejce na remont.
- Nie używam ich, choć są na chodzie, od czasu do czasu tylko odpalam, bo inaczej akumulatory całkowicie by padły i musiałbym kupować nowe, a jeden kosztuje około 700 zł - wyjaśnia.
Najbardziej dumny jest z zielono-białego autobusu z napisem ,,Ambulans rentgenowski".
Rentgen na kółkach
- To moja perełka. Najlepsze, co mam w swoich zbiorach. Tylko trzy takie w Polsce się zachowały. Reszta skończyła na złomowiskach.
To Jelcz Mex 272 z 1977 r.
- Mam go u siebie od pięciu lat. Dowiedziałem się o jego istnieniu od znajomego, który powiedział mi, że stoi takie cacko i niszczeje gdzieś na placu w Białymstoku i jest do wzięcia. Nie zastanawiałem się ani chwili. Wsiadłem w pociąg i pojechałem tam. Na miejscu aż zaniemówiłem z wrażenia, gdy zobaczyłem, że to autobus rentgenowski. To dopiero unikat! - chwali się nabytkiem Lemański.
Do autobusu wchodzi się od tyłu. Na wprost jest maleńka łazienka z umywalką, a nad nią trochę zniszczone lustro.
W głębi wozu jest poczekalnia z kilkoma rzędami siedzeń, a dalej gabinet lekarski. Kiedyś była jeszcze pracownia rentgenowska.
- Trochę tu bałaganu, ale nie mam czasu, żeby sprzątnąć - usprawiedliwia się, pokazując na walające się po podłodze puste butelki, stare folie, a nawet deski, które nie wiadomo do czego służą.
http://moto.pl/MotoPL/1,111276,3922859.html
![Obrazek](http://komunikacja.bydgoszcz.pl/wp-content/uploads/2013/01/1procent-anim.gif)
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
He he,pan Lemański daje radę.
80 lat komunikacji autobusowej w Bydgoszczy 1936-2016
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Jelcz M11 #2641 Volvo B10MA #2459
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
80 lat komunikacji autobusowej w Bydgoszczy 1936-2016
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Proszę mnie nie wyśmiać, ale czy za wstęp się płaci i czy można kupić sobie pamiątki?
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Jedyne pamiątki to chyba źdźbło trawy z tamtejszego polaKubuś pisze:czy można kupić sobie pamiątki?
![:P](./images/smilies/jezyk.gif)
"Zabytki" TMMB - Muzeum Komunikacyjne w Paterku
Tu masz wszystko opisane >> http://www.zabytkowe-autobusy.pl/muzeum ... rawna.htmlKubuś pisze:czy za wstęp się płaci i czy można kupić sobie pamiątki?
![:)](./images/smilies/wesoly.gif)
![Obrazek](http://komunikacja.bydgoszcz.pl/wp-content/uploads/2013/01/1procent-anim.gif)